Kang xi tong bao - 康熈通寳

Nazwa: kang xi tong bao - 康熈通寳

Nominał: 1 wen

Kraj: Chiny
Mennica: Pekin - Mennica Ministerstwa Robót Publicznych
Data produkcji: 1684-1701

Władca: cesarz Shengzu (1661-1722) z dynastii Qing

Nian-hao: 康熈 - Kang xi - "Pokojowy dostatek"

Waga: 3,11 g

Średnica: 25 mm

Materiał: Brąz

Identyfikator bazy Zeno.ru: 175276

Komentarz: Moneta trzeciego cesarza z dynastii Qing. Inskrypcja awersu została wykonana w stylu regularnym (kaishu).
Literatura:

Hartill - Cast Chinese Coins: 22.94
Hua - 中国古钱目录 (Zhongguo gu qian mu lu): p. 326

Jen - Chinese Cash: Identification and Price Guide: 197
Kawamura, Toriyama, Yoshikawa - 和漢銭彙 (Wakan sen'i): p. 94
Nakamuraya - 新撰銭鏡 (Shinsen zeni kagami): p. 14

Kanei tsuho - 寛永通寳

Nazwa: kanei tsuho - 寛永通寳

Nominał: 1 mon

Kraj: Japonia
Mennica: Minamiayase-mura Oase Kosuge 
Data produkcji: 1859-1867

Władca: szogunowie Iemochi (1858-1866) i Yoshinobu (1866-1867) z rodu Tokugawa

Nian-hao: 寛永 - Kan ei - skrótowiec od powiedzenia 寛広、永長 "wielka wyrozumiałość i wieczny władca" (patrz komentarz)

Waga: 2,56 g

Średnica: 24 mm

Materiał: Żelazo

Identyfikator bazy Zeno.ru: 175233 
Komentarz: Moneta odlewana za panowania dwóch ostatnich szogunów z rodu Tokugawa. Nian-hao (jap. nengo) zapisane na awersie pochodzi z lat 1624-1644, a więc ery obejmującej panowanie cesarzy Go-Mizunoo i Go-Komyo oraz cesarzowej Meisho. Wówczas w roku 1626 odlano pierwszy raz monetę kanei tsuho, która stała się podstawowym bilonem szogunatu Tokugawa na kolejne 250 lat. Mimo zmian nazw er panowania kolejnych cesarzy, nian-hao na monecie nie zostało zaktualizowane. Produkowano ją z inskrypcją 寛永通寳 do 1867. Emitentem monety kanei tusho byli szogunowie z rodu Tokugawa - faktyczni władcy Japonii w latach 1603-1867. Moneta swą nazwę zawdzięcza erze panowania członków rodu cesarskiego, którzy w owym czasie nie posiadali realnej władzy (mimo powszechnego szacunku i czci jaką byli darzeni, pełnili zaledwie funkcje reprezentatywne).
Literatura:
Hartill - Cast Chinese Coins: 25.51-53

Huang song tong bao - 皇宋通寳

Nazwa: huang song tong bao - 皇宋通寳

Nominał: 1 wen

Kraj: Chiny
Mennica: nieznana 
Data produkcji: 1038-1040 lub 1039 lub 1039-1054

Władca: cesarz Renzong (1022-1063) z Północnej dynastii Song

Nian-hao: 寶元 - Bao yuan - "Bogactwo podstawą" - nazwa ery nieuwzględniona na monecie (patrz komentarz)

Waga: 3,14 g

Średnica: 23,5 mm

Materiał: Brąz

Identyfikator bazy Zeno.ru: 175557

Komentarz: Moneta czwartego władcy z Północnej dynastii Song. Nian-hao 寶元 nie zostało uwzględnione na awersie monety. Umieszczenie jej spowodowałoby zdublowanie znaków 寶, co wówczas odbierano za złą praktykę. Hipotetyczna nazwa takiej monety wyglądałaby: 寶元元寶 (bao yuan yuan bao) lub 寶元通寳 (bao yuan tong bao). Zdecydowano zatem zastąpić nian-hao dewizą zawierającą tytuł dynastyczny 皇宋 (Cesarski ród Song). Inskrypcja awersu została wykonana w stylu pieczęciowym (zhuanshu). W literaturze występują rozbieżności w datowaniu produkcji tej monety. W opracowaniach Normana Gornego huang song tong bao datowane są na lata 1038-40, zespół ekspertów z serwisu Zeno.ru wskazuje tylko rok 1039, natomiast David Hartill twierdzi, że produkcja tej monety musiała trwać zacznie dłużej, ponieważ jest ona bardzo popularna i łatwo dostępna na rynku numizmatycznym (stąd data 1039-1054).
Literatura:

Gorny - Northern Song Dynasty Cash Variety Guide 2003: 496.26

Gorny - Northern Song Dynasty Cash Variety Guide 2016: 13a.26

Hartill - Cast Chinese Coins: 16.95

Imai - 古泉大全 (Kosen daizen): 26
Jen - Chinese Cash: Identification and Price Guide: 223
Kawamura, Toriyama, Yoshikawa - 和漢銭彙 (Wakan sen'i): p. 92
Kumeya - 新板改正 古錢價附 並番附 / 新版改正　古錢價附　並番付キ (Shinpan kaisei kosen nedantsuke narabi ni bantsuki): p. 19
Nakamuraya - 新撰銭鏡 (Shinsen zeni kagami): p. 14
Schjöth - Chinese Currency: The Currency of the Far East: 496
Yamada - 符合銭志 (Fugo senshi): 10

An pháp nguyên bảo - 安法元寶

Nazwa: an pháp nguyên bảo (an phap nguyen bao) - 安法元寶
Nominał: 1 van
Kraj: Wietnam
Mennica: nieznana
Data produkcji: XV-XVIII w
Władca: moneta nieoficjalna
Nian-hao: 安法 - An pháp - "Droga pokoju" - dewiza nie będąca w istocie nian-hao (patrz komentarz)
Waga: 1,39 g
Średnica: 21 mm
Materiał: Brąz
Identyfikator bazy Zeno.ru: 175500

Komentarz: Moneta należąca do grupy emisji nieoficjalnych. Pierwotnie przypisywana do grupy monet rebelianckich odlewanych w czasie powstania Le Loi (1418-1427). Obecnie przeważają opinie, iż moneta ta mogła być odlewana na przestrzeni 300 lat. O kontrowersjach związanych z jej datowaniem wspominałem w: An phap nguyen bao i problemy z jej datowaniem . Inskrypcja awersu została wykonana w stylu mieszanym: znaki 安法 zapisano w stylu regularnym (kaishu), natomiast 元寶 w stylu pieczęciowym (zhuanshu). Dewiza monety - 安法, nie pełniła roli nazwy ery panowania (nian-hao) żadnego z wietnamskich władców.
Literatura:
Barker - The Historical Cash Coins of Viet Nam: 52.1-52.2
Hartill - Cast Chinese Coins: 25.9
Kumeya - 新板改正 古錢價附 並番附 / 新版改正　古錢價附　並番付キ (Shinpan kaisei kosen nedantsuke narabi ni bantsuki): p. 14
Lockhart -  The Currency of the Farther East from the Earliest Times Up to 1895: 1388
Miura - 安南泉譜手類銭部 (Annam sempu terui sen bu): pp. 26, 60
Nakamuraya - 新撰銭鏡 (Shinsen zeni kagami): p. 11
Novak - A Working Aid for Collectors of Annamese Coins: 103a
Ogawa - 昭和古銭價格圖譜 (Shōwa kosen kakaku zufu): 100
Schjöth - Chinese Currency: The Currency of the Far East: 24
Schroeder - Annam : Đại nam hóa tệ ·dồ lục : Études numismatiques: 576-577
Toda - Annam and Its Minor Currency: 42

Wu zhu - 五銖

Nazwa: wu zhu - 五銖

Nominał: 5 zhu

Kraj: Chiny
Mennica: nieznana
Data produkcji: 73-49 p.n.e.

Władca: cesarz Xuandi (74-49 p.n.e.) z Zachodniej dynastii Han

Nian-hao: w owym czasie jeszcze nie praktykowano zwyczaju umieszczania nian-hao na awersach monet

Waga: 2,87 g

Średnica: 25 mm

Materiał: Brąz

Identyfikator bazy Zeno.ru: 175421

Komentarz: Moneta dziesiątego władcy z Zachodniej dynastii Han. Inskrypcja awersu została wykonana w stylu pieczęciowym (zhuanshu).
Literatura:
Ding, Fischer - Fisher's Ding: 443

Hartill - Cast Chinese Coin: 8.11

Jen - Chinese Cash: Identification and Price Guide: 64

Jikai - 画銭図録 (Gasen zuroku): p. 6
Kameda, Majima - 画銭譜 上編 (Gasenfu johen): p. 13 
Kawamura - 銭範 一冊 (Sen han issatsu): p. 5
Kawamura, Yoshikawa - 竒抄百円 (Kishō hyakuen): p. 13
Kawamura, Toriyama, Yoshikawa - 和漢銭彙 (Wakan sen'i): p. 64 
古銭直段附 (Kosen nedanzuke): p. 3 
古銭ねうち帳 (Kosen neuchichō): p. 18
古銭価録 (Kosenkaroku): p. 10
Kuchiki / Kutsuki - 古今泉貨鑑 一冊 (Kokon senka kagami issatsu) 1798: p. 50 
Kuchiki / Kutsuki - 古今泉貨鑑 一冊 (Kokon senka kagami issatsu) 1804: p. 56
Kumeya - 新板改正 古錢價附 並番附 / 新版改正　古錢價附　並番付キ (Shinpan kaisei kosen nedantsuke narabi ni bantsuki): p. 4
Lacouperie - Catalogue of Chinese Coins from the VIIth Cent. B.BC., to A.D. 621 Including the Series in the British Museum: nr. 316 p. 361 
Majima - 泉僊集 (Sensenshu): p. 31 
Majima - 養真亭珍蔵明治泉譜 二集并重品類: p. 10 
Nakagawa - 和漢稀世泉譜 中編 (Wakan kisei senpu chuhen): p. 5
Nakamuraya - 新撰銭鏡 (Shinsen zeni kagami): p. 13 
Sano - 改定古銭価附 (Kaitei kosen ataizuke): p. 7
新古銭かゝみ 上編 (Shin kozeni kagami johen): p. 7
新撰古銭鑑 (Shinsen kosenkagami): p. 4
東西銭譜 (Tōzai senpu): p. 6
和漢古今寳泉図鑑 (Wakan kokon hosen zukan): p. 12

Xuan he tong bao - 宣和通寳

Nazwa: xuan he tong bao - 宣和通寳

Nominał: 2 wen

Kraj: Chiny
Mennica: nieznana 
Data produkcji: 1119-1125

Władca: cesarz Huizong (1100-1126) z Północnej dynastii Song

Nian-hao: 宣和 - Xuan he - "Zapowiedź pokoju"

Waga: 7,25 g

Średnica: 28 mm

Materiał: Brąz

Identyfikator bazy Zeno.ru: 175277

Komentarz: Moneta z ostatniej ery panowania cesarza Huizonga, przedostatniego władcy z Północnej dynastii Song. Inskrypcja awersu została wykonana w stylu mieszanym, znaki: 宣, 和 i 寳 zapisano w stylu kancelaryjnym (lishu), natomiast znak 通 w stylu regularnym (kaishu).
Literatura:

Ding, Fisher - Fisher's Ding: 1115

Gorny - Northern Song Dynasty Cash Variety Guide 2004: 657.16

Gorny - Northern Song Dynasty Cash Variety Guide 2016: 40b-2.16

Hartill - Cast Chinese Coins: 16.495

Imai - 古泉大全 (Kosen Daizen): 16

Jen - Chinese Cash: Identification and Price Guide: 296
Schjöth - Chinese Currency: The Currency of the Far East: 657

An pháp nguyên bảo - 安法元寶

Nazwa: an pháp nguyên bảo (an phap nguyen bao) - 安法元寶
Nominał: 1 van
Kraj: Wietnam
Mennica: nieznana
Data produkcji: XV-XVIII w
Władca: moneta nieoficjalna
Nian-hao: 安法 - An pháp - "Droga pokoju" - dewiza nie będąca w istocie nian-hao (patrz komentarz)
Waga: 1,59 g
Średnica: 21 mm
Materiał: Brąz
Identyfikator bazy Zeno.ru: 175230

Komentarz: Moneta należąca do grupy emisji nieoficjalnych. Pierwotnie przypisywana do grupy monet rebelianckich odlewanych w czasie powstania Le Loi (1418-1427). Obecnie przeważają opinie, iż moneta ta mogła być odlewana na przestrzeni 300 lat. O kontrowersjach związanych z jej datowaniem wspominałem w: An phap nguyen bao i problemy z jej datowaniem . Inskrypcja awersu została wykonana w stylu mieszanym: znaki 安法 zapisano w stylu regularnym (kaishu), natomiast 元寶 w stylu pieczęciowym (zhuanshu). Dewiza monety - 安法, nie pełniła roli nazwy ery panowania (nian-hao) żadnego z wietnamskich władców.
Literatura:
Barker - The Historical Cash Coins of Viet Nam: 52.1-52.2
Hartill - Cast Chinese Coins: 25.9
Kumeya - 新板改正 古錢價附 並番附 / 新版改正　古錢價附　並番付キ (Shinpan kaisei kosen nedantsuke narabi ni bantsuki): p. 14
Lockhart -  The Currency of the Farther East from the Earliest Times Up to 1895: 1388
Miura - 安南泉譜手類銭部 (Annam sempu terui sen bu): pp. 26, 60
Nakamuraya - 新撰銭鏡 (Shinsen zeni kagami): p. 11
Novak - A Working Aid for Collectors of Annamese Coins: 103a
Ogawa - 昭和古銭價格圖譜 (Shōwa kosen kakaku zufu): 100
Schjöth - Chinese Currency: The Currency of the Far East: 24
Schroeder - Annam : Đại nam hóa tệ ·dồ lục : Études numismatiques: 576-577
Toda - Annam and Its Minor Currency: 42

Huang song tong bao - 皇宋通寳

Nazwa: huang song tong bao - 皇宋通寳

Nominał: 1 wen

Kraj: Chiny
Mennica: nieznana 
Data produkcji: 1038-1040 lub 1039 lub 1039-1054

Władca: cesarz Renzong (1022-1063) z Północnej dynastii Song

Nian-hao: 寶元 - Bao yuan - "Bogactwo podstawą" - nazwa ery nieuwzględniona na monecie (patrz komentarz)

Waga: 4,59 g

Średnica: 25 mm

Materiał: Brąz

Identyfikator bazy Zeno.ru: 175337

Komentarz: Moneta czwartego władcy z Północnej dynastii Song. Nian-hao 寶元 nie zostało uwzględnione na awersie monety. Umieszczenie jej spowodowałoby zdublowanie znaków 寶, co wówczas odbierano za złą praktykę. Hipotetyczna nazwa takiej monety wyglądałaby: 寶元元寶 (bao yuan yuan bao) lub 寶元通寳 (bao yuan tong bao). Zdecydowano zatem zastąpić nian-hao dewizą zawierającą tytuł dynastyczny 皇宋 (Cesarski ród Song). Inskrypcja awersu została wykonana w stylu regularnym (kaishu). W literaturze występują rozbieżności w datowaniu produkcji tej monety. W opracowaniach Normana Gornego huang song tong bao datowane są na lata 1038-40, zespół ekspertów z serwisu Zeno.ru wskazuje tylko rok 1039, natomiast David Hartill twierdzi, że produkcja tej monety musiała trwać zacznie dłużej, ponieważ jest ona bardzo popularna i łatwo dostępna na rynku numizmatycznym (stąd data 1039-1054).
Literatura:

Gorny - Northern Song Dynasty Cash Variety Guide 2004: 499.39

Gorny - Northern Song Dynasty Cash Variety Guide 2016:13b.39

Imai - 古泉大全 (Kosen daizen): 39
Jen - Chinese Cash: Identification and Price Guide: 224
Nakamuraya - 新撰銭鏡 (Shinsen zeni kagami): p. 14
Schjöth - Chinese Currency: The Currency of the Far East:499
Yamada - 符合銭志 (Fugo senshi): 27

Kang xi tong bao - 康熈通寳

Nazwa: kang xi tong bao - 康熈通寳

Nominał: 1 wen

Kraj: Chiny
Mennica: Guangzhou, prowincja Guangdong
Data produkcji: 1686-1703

Władca: cesarz Shengzu (1661-1722) z dynastii Qing

Nian-hao: 康熈 - Kang xi - "Pokojowy dostatek"

Waga: 2,72 g

Średnica: 24,5 mm

Materiał: Brąz

Identyfikator bazy Zeno.ru: 175420

Komentarz: Moneta trzeciego cesarza z dynastii Qing. Inskrypcja awersu została wykonana w stylu regularnym (kaishu).
Literatura:

Ding, Fisher - Fisher's Ding: 2265
Hartill - Cast Chinese Coins: 22.103
Hua - 中国古钱目录 (Zhongguo gu qian mu lu): p. 328 
Kawamura, Toriyama, Yoshikawa - 和漢銭彙 (Wakan sen'i): p. 94
Nakamuraya - 新撰銭鏡 (Shinsen zeni kagami): p. 14
Schjöth - Chinese Currency: The Currency of the Far East: 1436

Xian feng tong bao - 咸豐通寳

Nazwa: xian feng tong bao - 咸豐通寳

Nominał: 1 wen

Kraj: Chiny
Mennica: Pekin - Stara Mennica Robót Publicznych
Data produkcji: 1854-1857

Władca: cesarz Wenzong (1850-1861) z dynastii Qing

Nian-hao: 咸豐 - Xian feng - "Powszechny dobrobyt"

Waga: 3,15 g

Średnica: 21 mm

Materiał: Brąz

Identyfikator bazy Zeno.ru: 175284

Komentarz: Moneta ósmego władcy z dynastii Qing. Inskrypcja awersu została wykonana w stylu regularnym (kaishu).
Literatura:

Hartill - Cast Chinese Coins: 22.747

Song yuan tong bao - 宋元通寳

Nazwa: song yuan tong bao - 宋元通寳

Nominał: 1 wen

Kraj: Chiny
Mennica: nieznana 
Data produkcji: 960-962 lub 968-975

Władca: cesarz Taizu (960-976) z Północnej dynastii Song

Nian-hao: 建隆 - Jian long - "Budowa dostatku" lub 開寶 - Kai bao - "Początek bogactwa" - nazwa żadnej z wymienionych er nie została uwzględniona na monecie (patrz komentarz)

Waga: 3,48 g

Średnica: 24 mm

Materiał: Brąz

Identyfikator bazy Zeno.ru: 175323

Komentarz: Pierwsza moneta Północnej dynastii Song, do czego nawiązuje jej dewiza - 宋元, która znaczy dosłownie: "Początek dynastii Song". Inskrypcja awersu została wykonana w stylu kancelaryjnym (lishu). Moneta jest naśladownictwem kai yuan tong bao dynastii Tang i zhou yuan tong bao Późnej dynastii Zhou. Fredrik Schjöth w "Chinese Currency" i Norman Gorny w swoich opracowaniach określili datę produkcji na lata 968-975. David Hartill w Cast Chinese Coins zaznacza, że pierwsze song yuan tong bao odlano w 960 roku i ogólnie stwierdza, że ich produkcję kontynuowano, aż do końca panowania cesarza Taizu, czyli do 976. Redakcja ekspertów z bazy Zeno.ru datuje tę monetę na lata 960-962.
Literatura:
Gorny - Northern Song Dynasty Cash Variety Guide 2004: 451.04
Gorny - Northern Song Dynasty Cash Variety Guide 2016: 1.04
Hartill - Cast Chinese Coins: 16.2
Imai - 古泉大全 (Kosen daizen): 04
Jen - Chinese Cash: Identification and Price Guide: 197
Kuchiki / Kutsuki - 古今泉貨鑑 三冊 (Kokon senka kagami san satsu): p. 3
Kumeya - 新板改正 古錢價附 並番附 / 新版改正　古錢價附　並番付キ (Shinpan kaisei kosen nedantsuke narabi ni bantsuki): p. 9
Majima - 泉僊集 (Sensenshu): p. 41
Nakamuraya - 新撰銭鏡 (Shinsen zeni kagami): p. 8
Schjöth - Chinese Currency: The Currency of the Far East: 451
和漢古今寳泉図鑑 (Wakan kokon hosen zukan): p. 51